Тізімді құру және оған мәндер меншіктеу

Python тілінде тізімдерді төртбұрышты жақшаларға алынған элементтер тізбегі ретінде жазамыз. Мысалы:

numbers = [10, 20, 30, 40, 50]  
print(numbers)  # [10, 20, 30, 40, 50]  

Бұл тізім numbers айнымалысына бірнеше мәнді сақтауға мүмкіндік береді.

Тізім элементтерін шығару(пайдалану)

Тізім элементтеріне олардың индекстері (нөмірлері) арқылы қол жеткізуге болады. Индекстер нөлден басталады:

numbers = [10, 20, 30, 40, 50]  
print(numbers[0])  # 10  
print(numbers[2])  # 30  

Тізімді цикл арқылы өту

Тізімдегі барлық элементтерді for циклы көмегімен шығарып көрейік:

numbers = [10, 20, 30, 40, 50]  
for num in numbers:  
    print(num)  

Программа нәтижесі:

10
20
30
40
50

Егер біз тізім элементтерін индекстері арқылы шығаратын болсақ:

numbers = [10, 20, 30, 40, 50]  
for index in range(len(numbers)):  
    print(numbers[index])  

нәтиже жоғарыдағыдай

Тізімге элемент қосу және жою

Python тізіміне элемент қосу үшін .append() және .insert() әдістерін қолдануға болады:

numbers = [10, 20, 30]  
numbers.append(40)  # Соңына 40 санын қосамыз  
numbers.insert(1, 15)  # 1-орынға 15 санын қоямыз  
print(numbers)  # [10, 15, 20, 30, 40]  

Тізімнен элементті жою үшін .remove(), .pop(), немесе del операторын қолданамыз:

numbers.remove(20)  # 20 санын өшіру  
print(numbers)  # [10, 15, 30, 40]  

numbers.pop(2)  # 2-индекстегі элементті өшіру  
print(numbers)  # [10, 15, 40]  

# del көмегімен элементті жою  
del numbers[1]  
print(numbers)  # [10, 40]  

Сообщение Тізімдер (Lists) появились сначала на iFOR.KZ.

Тағы бір мысал. Сізге a мен б аралығындағы барлық жай сандарды анықтау керек. Әрине бұл жерде де циклді пайдаланасыз.

python тілінде циклдардың екі түрі бар.

1. Параметрлі for циклы
2. шартты while циклы

Параметрлі for циклының жалпы жазылу форматы. 

for цикл_айнымалысы in итерабл объект :

цикл денесі

Мысалы:

for x in (1,2,3,4,5,6):
    print(x)

экранға 1 2 3 4 5 6 сандары бірінің астына бірі шығуы керек.

for y in "Test":
  print(y)

экранға T e s t әріптері бірінің астына бірі шығуы керек.

Параметрлі for циклы бізге қайталану саны алдын-ала белгілі болғанда ыңғайлы. Мысалы 5-тен 10-ға дейін, 1 ден x-ке дейін, а-мен b-аралығында, тізімнің басынан бастап соңына дейін өтіп шығу үшін.

for циклы көмегімен 1-ден бастап 100-ге дейінгі сандардың квадратын тауып көрейік. Бізге бұл жерде range функциясы көмектеседі. range функциясы үш параметр қабылдайды бұл бастапқы мән, соңғы мән және қадам. 

range(1,10,1) — 1-ден бастап 10-ға дейінгі сандарды +1 қадам арқылы аламыз. 10-ның өзі бұл қатарға кірмейді. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

range функциясы қабылдайтын start,stop, step параметрлерінің ішінде тек stop параметрі ғана міндетті. Яғни range(10) деп жазатын болсаңыз үнсіз келісім бойынша start 0-ге қадам саны 1-ге тең. 

Төмендегі мысалды бастапқы мән 2-ге соңғы мән 8-ге тең. Қадам саны жазылмағандықтан +1.

2-ден бастап 20-ға дейін +2 қадам арқылы

range функциясын қолдануды үйренсек енді for циклына кірістіріп көрейік.

Жоғарыдағы код 1-ден бастап 100-ге(100-ді қосып алғанда) дейінгі сандардың квадратын шығарады.

Екі таңбалы сандар ішінен цифрларының қосындысы 5-ке тең барлық жұп сандарды анықтау

нәтижесінде

Сообщение Қайталанушы операторлар. for циклы появились сначала на iFOR.KZ.